minimal landscape

Khi thảm họa đến, những con khủng long lớn chết đầu tiên, kế đến là những loài không kịp biến đổi để thích ứng. Kinh doanh trong thời khủng hoảng cũng vậy.

Đại dịch Covid-19 sớm muộn rồi sẽ qua nhưng ảnh hưởng để lại có thể là mãi mãi. Cũng như khủng long tiền sử không lường trước kỷ băng hà sẽ đến. Dưới góc nhìn của tôi, chờ đợi mọi thứ khôi phục chưa bao giờ là cách giải quyết vấn đề. Khi không thể thay đổi thực tế, ta buộc phải chấp nhận và có kế hoạch điều chỉnh để thích nghi. Đó cũng là quy luật sinh tồn mà tôi tìm thấy trong lịch sử tiến hóa. Và khi tìm hiểu sâu hơn về sự khắc nghiệt của quy trình chọn lọc, tôi tìm thấy một vài câu chuyện thú vị dưới đây:

Sói Biển Trong Rừng Mưa Great Bear – Canada:

Animal on the water

Description automatically generated
Sói Biển bơi qua những hòn đảo

Để thích nghi khi nguồn lương thực ngày càng khan hiếm, loài sói này đã tự điều chỉnh chuỗi thức ăn của mình sang cá và phát triển khả năng bơi để không chỉ đi săn mồi mà còn thuận tiện cho việc di chuyển giữa các hòn đảo.

Mèo Câu Cá Ở Nam Á:

A cat that is looking at the camera

Description automatically generated
Mèo Câu Cá đang chờ đợi con mồi

Khi bắt cá dọc theo mép nước không đủ thỏa mãn nhu cầu dinh dưỡng, loài mèo này dã học cách bơi, lặn đường dài để đánh bắt những con mồi xa hơn. Bởi thế, chúng có hình thể to hơn để vật lộn với những con cá có kích thước lớn, ngực to hơn để tăng dung tích phổi và đôi chân ngắn để giữ thăng bằng trong nước.

Những Gì Tôi Đang Cố Gắng Nói Ở Đây Là…

Sói vẫn là sói và mèo thì vẫn là mèo. Nhưng dưới áp lực từ ngoại cảnh, chúng đều có thể thay đổi bản năng – từ sợ nước đến có thể bơi vài dặm; thay đổi về thể chất –  từ cục bộ cơ thể cho đến hệ thống nội tạng bên trong. Và ở ngoài tự nhiên, biến đổi để thích nghi là cách ứng phó tốt nhất khi môi trường thay đổi. Một cách tương tự, chiến lược này vẫn đúng khi áp dụng vào kinh doanh.

Nếu doanh nghiệp là một thực thể sống thì doanh thu là ‘lương thực’ và đại dịch COVID-19 chính là yếu tố ngoại cảnh đe dọa đến sự sung túc trong chuỗi thức ăn. Lúc này, để ứng phó với sự khắc nghiệt của môi trường sống, doanh nghiệp cần làm ra những điều chỉnh thiết thực như co lại về kích cỡ; giảm thiểu tiêu hao – chẳng hạn như cắt giảm nhân sự; tối ưu nguồn dự phòng hoặc thay đổi về sản phẩm/ dịch vụ để mở rộng chế độ ‘ăn’. Và hơn hết, marketing phải là chức năng đầu tiên cần ‘tiến hóa’ đặc biệt là doanh thu của bạn không thể tách rời khỏi quảng bá, truyền thông!

Làm Thế Nào Để Doanh Nghiệp Thích Nghi Với Những Biến Đổi?

Google là một kho tri thức mở mà ta có thể tìm thấy mọi câu trả lời. Thực tế, tôi đã và đang học được nhiều điều từ Google hơn bất kỳ chương trình tiến sĩ nào. Tuy nhiên, để hệ thống hóa những thông tin hay lời khuyên dưới nhiều góc nhìn lại không dễ. Với tư cách là một người chủ công ty cũng đang đối mặt với các thách thức chung trong mùa dịch, tôi sẽ khái quát những điều chính yếu cần cân nhắc theo 3 ý dưới đây:

Ngắn Hạn – Thay Đổi Chiến Thuật Để Tồn Tại

Trong tự nhiên, chỉ rất ít loài có khả năng ngủ đông hay hồi sinh lại sau một thời kỳ ‘giả chết’. Thế nên, rút khỏi thị trường hay ngừng kinh doanh không hẳn là lựa chọn sáng suốt tại thời điểm này. Thay vào đó, hãy cố gắng duy trì hoạt động kinh doanh với chi phí ở mức tối thiểu chẳng hạn như:

  • Cắt giảm chi phí không cần thiết
  • Tối ưu hóa quy trình thu mua
  • Tìm cách tối thiểu hóa chi phí vận hành nhưng vẫn duy trì hiệu quả (chẳng hạn như Work From Home)
  • Từ chối những dự án có thể gây áp lực lên công ty như nhân sự, nguồn vốn…
  • Giảm giờ làm, và nếu thực sự cần thiết, cho nghỉ một số.

Trung hạn – Thay Đổi Chiến Lược Để Thích nghi 

Mục tiêu trung hạn của doanh nghiệp là thích nghi. Hầu hết những sự điều chỉnh cần thiết đều diễn ra trong giai đoạn này. Cũng như loài mèo câu cá, sau nhiều lần vẫy vùng, cuối cùng chúng cũng học được cách bơi và quen với mùi cá. Trong thời kỳ dịch bệnh, không chỉ doanh nghiệp, nhân sự mà cả khách hàng đều bắt đầu có sự sửa đổi về hành vi. Lúc này, để bắt kịp những xu thế, những điều ta có thể làm là:

  • Chuẩn bị những quy trình và thủ tục phù hợp trong cả nội bộ lẫn kinh doanh
  • Thường xuyên giao tiếp, động viên để nâng tinh thần của nhân sự
  • Điều chỉnh sản phẩm/ dịch vụ cung cấp 
  • Loại bỏ và lựa chọn những phân khúc, nhu cầu thiết thực để đảm bảo tính phù hợp trước sự thay đổi của nhiều yếu tố
  • Xác định lại chuỗi giá trị và định vị thương hiệu để phù hợp với nhu cầu mới của thị trường

Trong nửa sau của giai đoạn này, các công ty cần tập trung thiết lập thế mạnh về cả yếu tố vô hình lẫn hữu hình. Những giá trị vô hình có thể là quy trình xuyên suốt, cấu trúc tối ưu hoặc đội ngũ nhân viên với nền tảng kiến thức tốt. Những ưu thế hữu hình có thể là vốn tích lũy, bằng sáng chế hoặc sự đầu tư về cơ sở hạ tầng. Lúc bạn đã hoàn thành xong công việc chuẩn bị, cũng chính là lúc bạn bắt đầu cho giai đoạn tiếp theo.

Dài Hạn – Thay Đổi Đại Chiến Lược Để Phát Triển

Mục tiêu dài hạn luôn là sự phát triển. Cũng giống như loài sói biển rèn luyện được một cơ thể dẻo dai sẽ dễ dàng thích nghi với điều kiện mới; khi thị trường dần định hình, những doanh nghiệp ‘lấy đà’ tốt trong giai đoạn trung hạn sẽ ứng biến nhanh hơn. Lúc này, các doanh nghiệp có thể thay đổi từ thế phòng thủ sang tấn công, từ duy trì ổn định sang chiếm lấy thị phần. Và để đảm bảo ưu thế cạnh tranh trong thời điểm này, mọi sự thay đổi phải thực hiện thật nhanh!

Những gì chúng ta có thể cân nhắc ở giai đoạn này là:

  • Sử dụng những khoản tích lũy thông minh trong giai đoạn trước để mở rộng quy mô
  • Chú trọng vào đào tạo nội bộ để nhanh chóng nhân rộng những kỹ năng thiết yếu trong thời đại mới
  • Tập trung cho các chiến lược marketing, branding rầm rộ để chinh phục những vị trí tiên phong trong tâm trí khách hàng trước khi đối thủ kịp phản ứng

Đây là một cơ hội mong manh sau mỗi cuộc khủng hoảng, bởi lẽ những ông lớn trong thời đại cũ có thể đã lụi tàn. Và trong thời đại này, người nào nhanh, sẽ là người đầu tiên chiếm lấy ngai báu!

TÍNH LƯỠNG CƯ VÀ LỜI KẾT

Tôi muốn kết thúc bài viết của mình bằng một khái niệm mới – tính LƯỠNG CƯ – đặc tính giúp bất kỳ giống loài nào cũng có thể thích nghi trong hai điều kiện sống khác nhau. Một lần nữa, chúng ta hãy điểm lại các cuộc cách mạng trong tự nhiên để nhận ra rằng động vật có xu hướng thay đổi môi trường sống của chúng bằng bản năng hoặc bị ép buộc.

Theo tôi, thuật ngữ Cuộc Đại Di Cư không chỉ là sự di chuyển của 6 triệu người Mỹ gốc Phi từ miền Nam Hoa Kỳ đến một phần khác của đất nước từ năm 1916 đến 1970; mà nó nên được dùng cho cuộc di cư đầu tiên của động vật từ biển đến đất liền 400 triệu năm trước. Kể từ đó, các loài động vật bao gồm cả loài người chúng ta, tiếp tục chinh phục các lãnh thổ mới, bầu trời, không gian ngoài Trái Đất, hoặc như một số loài, chúng đã quyết định quay trở lại nơi tất cả chúng ta bắt đầu – biển cả. Và tôi gọi tất cả những loài vật này là động vật LƯỠNG CƯ.

How to visit the Swimming Pigs in the Bahamas | Swimming pigs, Pig ...
Lợn Bahamas đang bơi trên những vùng biển cùng khách du lịch

Trong bối cảnh kinh doanh, tôi gọi đó là khả năng vận hành hài hòa trong môi trường thực tế và trên thế giới số (Digital). Đại dịch COVID-19 ập đến như một minh chứng cho điều này. Chuyển dịch cơ chế làm việc qua mạng không phải là một sự lựa chọn mà là điều bắt buộc.

Tôi định nghĩa những công ty có thể chuyển đổi nhanh chóng và vận hành trơn tru trên bất kỳ nền tảng nào trong tình huống đại dịch này là các “CÔNG TY LƯỠNG CƯ”. Và trong tương lai, khi ranh giới giữa thực tế và môi trường ảo ngày càng thu hẹp, chính những công ty “LƯỠNG CƯ’ sẽ dần thay thế những công ty có tên tuổi lớn!

Tài liệu tham khảo:

  • http://www.panthalassa.org/the-sea-wolves/
  • https://animals.sandiegozoo.org/animals/fishing-cat
  • https://stanielair.com/swuration-pigs-exuma-facts-legends/
  • https://businessjargons.com/combination-strargety.html

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here